verwantschappen bij kreeftachtigen  (onderzoek - opdrachtgestuurd practicum)| bovenbouw h v |

verwantschappen

Aan de hand van fossiele vondsten en de mate waarin organismen uit verschillende afdelingen in het dierenrijk overeenkomsten in bouw en functie vertonen, heeft men de onderstaande afstamming van afdelingen in het dierenrijk opgesteld. De open plekken in de afstamming van afdelingen geven aan dat onvoldoende fossiele en wetenschappelijke gegevens voorradig zijn om eventuele verwantschappen aannemelijk te maken.

onderlinge verwantschap

practicum verwantschappen

Door middel van een onderzoek naar de bouw van stekelhuidigen (Zeester), ringwormen (Regenworm) en kreeftachtigen (garnaal) kan aannemelijk gemaakt worden dat kreeftachtigen nauwer verwant zijn aan ringwormen dan aan stekelhuidigen.

Zeester ontleden

vooronderzoek:

Zoek in naslagwerken of via Internet op hoe Zeesterren zich voortbewegen, ademen en voortplanten.
• vat de tekst(en) kort samen
• geef bronvermeldingen.

nodig:

Zeester, petrischaal, pincet, schaar, scalpel, prepareerbak met waslaag, loep/stereoloep

werkwijze:

Aan de hand van een aantal tekenopdrachten wordt de bouw van Zeesterren onderzocht.
• werk in tweetallen
• leg een Zeester in de prepareerbak met waslaag
• maak een tekening van de bovenzijde van de Zeester
• maak een tekening van de onderzijde van de Zeester
• werk slecht een klein deel van de tekening natuurgetrouw uit
• maak een detailtekening van de stekeltjes en tangetjes op de huid van de Zeester
• knip een klein puntje van één van de armen af
• knip de armen langs de randen open
• gebruik hiervoor een schaar met een stompe punt
• zorg dat één arm volledig intact blijft
• deze is arm is nodig voor het maken van een dwarsdoorsnede
• klap de huid naar boven
• knip deze in de buurt van de zeefplaat los van de zeester
• werk voorzichtig en voorkom beschadiging van zeefplaat en radiaalkanaal
De maag is met fijne buisjes verbonden met de darmklieren.
• bestudeer de darmklieren in een van de armen
• maak een natuurgetrouwe detailtekening
Aan de basis van een arm bevinden zich de geslachtsorganen.
• bestudeer de geslachtsorganen
• maak een natuurgetrouwe detailtekening van één geslachtsorgaan
• verwijder de maag, darmklieren en geslachtsorganen
• hierdoor worden de radiaalkanalen zichtbaar
• bestudeer de radiaalkanalen
• maak hiervan een natuurgetrouwe detailtekening
• verwijder enkele zuigvoetjes
• bestudeer de plek waar de zuigvoetjes hebben vastgezeten
• maak hiervan een natuurgetrouwe detailtekening
• maak een dwarsdoorsnede van de nog gave arm
• bestudeer het snijvlak
• maak hiervan een schematische tekening
• benoem de volgende onderdelen:
• kalkplaatjes, stekeltjes en tangetjes, darmklieren, radiaalkanaal, en zenuwstreng.

Regenworm ontleden

vooronderzoek:

Zoek in naslagwerken of via Internet op hoe Regenwormen zich voortbewegen, ademen en voortplanten.
• vat de tekst(en) kort samen
• geef bronvermeldingen.

nodig:

Regenworm, prepareerbak met waslaag, petrischaal, pincet, schaar, scalpel, spelden en loep/stereoloep

werkwijze:

Aan de hand van een aantal tekenopdrachten wordt de bouw van Regenwormen onderzocht.
• werk in tweetallen
• leg een Regenworm in de prepareerbak met waslaag
• leg de buikzijde naar beneden
• de buikzijde is te herkennen aan de anus
• vul het wasbord met water
• zorg ervoor dat de Regenworm net onder water ligt
• bestudeer de buitenzijde van de Regenworm
• maak hiervan een schematische tekening
• knip het uiterste uiteinde van de worm dwars af
• steek de schaar met de spitse kant in de worm
• knip de huid aan de bovenzijde in
• snijd de huid met behulp van een scalpel verder in
• prik de vrijgekomen huid steeds met spelden vast
• werk voorzichtig voorkom beschadiging van de inwendige organen
• bestudeer een van de middelste segmenten
• maak hiervan een schematische tekening
• benoem de volgende onderdelen:
• darmkanaal, rugbloedvat, ringbloedvat
• prepareer met behulp van pincet en scalpel het darmkanaal los
• werk voorzichtig om beschadiging te voorkomen
• bestudeer het zenuwstelsel
• maak hiervan een natuurgetrouwe tekening.

garnaal ontleden

vooronderzoek:

Zoek in naslagwerken of via Internet op hoe garnalen zich voortbewegen, ademen en voortplanten.
• vat de tekst(en) kort samen
• geef bronvermeldingen.

nodig:

garnaal, petrischaal, prepareerbak met waslaag, pincet, schaar, scalpel, loep/stereoloep, karton en plakband

werkwijze:

Aan de hand van een aantal tekenopdrachten wordt de bouw van garnalen onderzocht.
• werk in tweetallen
• leg een garnaal in de prepareerbak met waslaag
Houd de garnaal ondersteboven vast tussen duim en wijsvinger
• bestudeer de onderzijde van de garnaal
• maak hiervan een schematische tekening
De schaal die om het borststuk en gedeeltelijk om de kop heen zit, kan deels opgelicht worden
• licht de schaal om het borststuk op
• knip de vliezen waarmee de schaal aan het borststuk bevestigd is door
• verwijder op dezelfde wijze het pantser om het achterlijf.

garnaal zonder pantser

• bestudeer de zwempoten en de looppoten aan de rechterzijde van de garnaal
• knip de zwempoten en looppoten bij de basis af
• leg de tien poten van onder naar boven op het karton
• bestudeer de antennes van de garnaal
• knip aan de rechterzijde van de garnaal beide antennes aan de basis af
• leg de twee antennes van onder naar boven op het karton
Tussen de afgeknipte antennes en looppoten bevinden zich de monddelen
• bestudeer de monddelen van de garnaal
• knip de monddelen aan de basis af en leg deze van onder naar boven op het karton
• plak alle extremiteiten met plakband op het karton vast
• doe dit in dezelfde volgorde als waarmee ze aan het lichaam van de garnaal vastzitten.

kieuwen aan de basis van de looppoten

Aan de basis van de looppoten bevinden zich kieuwen
• bestudeer de looppoten van de garnaal
• zoek de kieuwen op
• leg de poot in een met water gevulde petrischaal
• bestudeer de kieuwen
• maak hiervan een natuurgetrouwe detailtekening
Garnalen zijn niet geheel gesegmenteerd
• bestudeer de segmentatie van de garnaal
• maak een schematische tekening van de garnaal zonder pantser
• geef aan welke delen gesegmenteerd zijn
• geef aan of deze segmentatie volledig of onvolledig is.

natuurwetenschappelijk onderzoek

Maak aan de hand van een natuurwetenschappelijk onderzoek aannemelijk dat ringwormen en kreeftachtigen nauwer aan elkaar verwant zijn dan kreeftachtigen en stekelhuidigen. Maak bij dit onderzoek gebruik van elementen uit de bovenstaande practica. Geef in het onderzoek aan waar welke elementen in de tekeningen van de verschillende organismen terug te vinden zijn. Werk volgens het model van het natuurwetenschappelijk onderzoek.
• stel een onderzoeksvraag op
• formuleer een hypothese
• beschrijf de benodigdheden
• vat de werkwijze kort samen
• verwerk de resultaten
• analyseer de resultaten
• verwerk de analyse van de resultaten tot een conclusie.


persoonlijke score

history

advertentie

advertentie

© 2018 Leon Dahmen biodoen Den Haag