polygene overerving en geslachtschromosomen en autosomen  (theorie - theorie met verwerkingsopdrachten)| bovenbouw h v |

geslachtschromosomen en autosomen

In de onderstaande karyogrammen of chromosoomportretten zijn de chromosomen van zowel een mannelijk als een vrouwelijk individu afgebeeld.

mannelijk karyogram
  
vrouwelijk karyogram
  

Bij vrouwelijke organismen ligt het genoom (de verzameling van alle genen van een organisme) op 23 chromosoomparen die onderling gelijkvormig zijn.

Bij mannelijke organismen ligt het genoom op 22 chromosoomparen die onderling gelijkvormig zijn en één chromosoompaar waarvan beide chromosomen niet gelijkvormig zijn.

Het chromosoompaar dat bij vrouwelijke organismen wel gelijkvormig is en bij mannelijke organismen niet, wordt geslachtschromosomen genoemd. De overige 22 chromosoomparen worden autosomen genoemd.

meiose

In de onderstaande animaties is de verdeling van geslachtschromosomen (rood) bij mannelijke en vrouwelijke organismen tijdens de meiose afgebeeld.

verdeling geslachtschromosomen tijdens de meiose

meiose bij mannelijke organismen


gameten

meiose bij vrouwelijke organismen


gameten

X-chromosomale overerving

geslachtschromosoompaar bij mannen

Bij mannelijke organismen bestaat het geslachtschromosoompaar uit twee ongelijke chromosomen. Het kleine chromosoom wordt het Y-chromosoom genoemd, het grotere chromosoom heet het X-chromosoom.

geslachtschromosoompaar bij vrouwen

Bij vrouwelijke organismen bestaat het geslachtschromosoompaar uit twee gelijkvormige chromosomen. De chromosomen worden beide X-chromosomen genoemd.

Het X-chromosoom bevat meer erfelijke informatie dan het Y-chromosoom. Dit heeft tot gevolg dat bij X-chromosomaalgebonden eigenschappen alleen het allel op het X-chromosoom tot expressie kan komen.

kleurenblind

Het gen van een bepaalde vorm van kleurenblindheid erft X-chromosomaal over. Bij deze vorm van kleurenblindheid kunnen de kleuren rood en groen moeilijk onderscheiden worden. Deze vorm van kleurenblindheid komt vaker voor bij mannen dan bij vrouwen.

overerving geslachtschromosoomgebonden eigenschappen

2.1
1pntWelke bewering over de bovenstaande animatie is juist?
  • mannen die kleurenblind zijn kunnen deze eigenschap alleen van hun moeder geërfd hebben
  • mannen die kleurenblind zijn kunnen deze eigenschap alleen van hun vader geërfd hebben
  • mannen die kleurenblind zijn kunnen deze eigenschap zowel van hun vader als van hun moeder geërfd hebben

persoonlijke score

history

advertentie

advertentie

© 2018 Leon Dahmen biodoen Den Haag